Wat is Vruchtbare Aarde
voor een blad?
Vruchtbare Aarde is als titel ontstaan binnen de Vereniging voor biologisch- dynamische landbouw. En in feite dus al tientallen jaren oud. In zijn huidige vorm is het blad het resultaat van een vernieuwingsproces dat het bestuur van de BD-Vereniging halverwege de jaren tachtig inzette, daarbij geadviseerd door deskundigen als Wouter van Dieren en Jan-Paul van Soest. Uiteindelijk leidde dat vernieuwingsproces in 1995 tot de verzelfstandiging van het blad - en een half jaar later tot de oprichting van een 'eigen' uitgeverij (Vita Leven Amsterdam).
De onderwerpenkeuze heeft zich in de loop der jaren meer en meer verbreed - tot wat zich het best laat omschrijven als: de relatie mens-natuur in de breedste zin van het woord.
Belangrijker dan de onderwerpenkeuze evenwel is de invalshoek. Wat Vruchtbare Aarde in het verleden aantrok in de biologische landbouw, was het potentieel aan veelbelovende en vernieuwende inzichten in onderzoek en praktijk. De mogelijkheden tot vernieuwing van de landbouw. En vooral ook de meer samenhangende manier van kijken.
De biologische landbouw was dus journalistiek 'interessant' in zoverre ze wist te inspireren. Alles draaide om de aanzetten tot blikverruiming.
Dit is ook het motto geworden van de vernieuwde Vruchtbare Aarde: een driemaandelijkse uitnodiging tot blikverruiming.
Enthousiasme is onze drijfveer. Het gevoel even op het puntje van je stoel te zitten als er een "prachtig" onderwerp voorbij komt of als een geïnterviewde er op verrassende wijze in slaagt over "muurtjes" te kijken waar de blik normaalgesproken voor blijft hangen.
Blikverruiming - daar draait het
om. Van de intrigerende toekomstvisie van de Braziliaanse
milieu-minister José Lutzenberger tot Stefan Jarls verfilming
van natuurervaringen (Schoonheid zal
de wereld redden); van het subtiele wateronderzoek van de
Japanner Masaru Emoto tot het beelddenken van Marten Toonder; van
Venetië als oerbeeld van de stad tot de lichtarchitectuur van
Andalusie; van de symbolische inspiratie die vervat is in de grote
theaterwerken van Mozart, Strauss en Puccini tot de wandelervaringen
van de Duitse komiek Hape Kerkeeling, op weg naar Santiago de
Compostela.
Er is ruimte nodig om verbanden te zien. Wat zei de Amsterdamse hoogleraar Louis Bolk (1866-1930) ook weer? "Hoeveel breder zou onze kijk op het leven zijn indien we het leven zouden kunnen bestuderen met verkleinglazen." Verkleinglazen - die in de beeldspraak van Bolk - het gezichtsveld helpen vergroten; waardoor de samenhang van verschijnselen zichtbaar kan worden.
Landbouw, muziek, films, filosofie, bodemkunde, tuinarchitectuur, poëzie, moleculaire biologie, schilderkunst, compostering of voedingskwaliteit Al die thema's kunnen aan bod komen... Als we de Brummense kunstenaar Oscar van Doorn in de zomer van 2002 interviewen over de 2500 uur die hij in een "caravan op poten" naar de roeken in de IJsselvallei heeft zitten kijken, dan zijn het niet de roeken die een artikel rechtvaardigen, maar de vergezichten, de doorkijkjes en de dwarsverbanden. Als Oscar van Doorn geen kunstenaar maar een vogeldeskundige was geweest had zijn roekenverhaal ongetwijfeld beter in een vogeltijdschrift gepast.
Het is het blikverruimende element dat de vaak zo verschillende onderwerpen in Vruchtbare Aarde verbindt. De prikkeling tot ruimdenkendheid.
Op geen enkele wijze is Vruchtbare Aarde verbonden met een politieke, religieuze of levensbeschouwelijke groepering. Vruchtbare Aarde propageert geen mening, geen levensbeschouwing en geen politieke kleur. Het ontvangt geen steun en geen subsidie. Alle inkomsten van het blad komen uit abonnementen en winkelverkoop en voor een kleiner deel uit advertenties.
Bart Hommersen
Uitgever