Cadeaubon
Vruchtbare Aarde - abonnement

Goedkoper kunnen we een abonnement op ons tijdschrift niet maken: Vruchtbare Aarde verandert namelijk nooit iets aan de abonnementsprijs. Al 14 jaar lang hanteren we hetzelfde tarief van €19,20 per jaar. Maar als u wilt... geven we u bij uw abonnement ook nog een nummer cadeau (klik hier).

Kennismaking

Vruchtbare Aarde bestaat 20 jaar in de huidige vorm en geeft vier top-artikelen weg!

Betaalwijzen

U kunt kiezen voor iDEAL of een betaling achteraf. Indien u kiest voor iDEAL, wordt u naar de beveiligde omgeving van uw eigen bank gebracht. Voor vragen mag u contact opnemen met onze webwinkel op 020-6898468.

Fanny & Alexander - 5 uur

Fanny & Alexander - 5 uur
Maker: Bergman, Ingmar
Type: DVD Speelfilm
Beschikbaarheid: 4
Prijs: €25,00
Aantal:  Bestellen
   - of toevoegen aan -   

De kinderjaren van Alexander en zijn zusje Fanny spelen zich af in een milieu waarin de verbeelding wordt gekoesterd. Hun vader is toneelspeler en tegelijkertijd is hij iemand op wie het woordje ‘echt’ van toepassing is. Zie hoe hij op Kerstavond aarzelend naar woorden zoekt in zijn traditionele Kersttoespraak: “In onze beste momenten biedt ons een spel een reflectie op het leven.” In feite draait de hele film om de hunkering naar ‘het andere’ – de verbeelding, de fantasie, de wereld van de schimmen, synchroniciteit en inspiratie.

Uitgebreide beschrijving:

Voor zijn bioscoopversie van drie uur kreeg Bergman maar liefst vier Oscars. Maar de lange vijf-uurs-versie is toch echt het mooist. Neem het ontroerende stukje toneel dat Alexanders vader tijdens de Kerstnacht opvoert in de slaapkamer van zijn kinderen. En kijk dan eens door de ogen van de kinderen naar het stoeltje dat hij voor deze gelegenheid heeft weten om te toveren tot de stoel van de Keizer van China. “In onze beste momenten biedt ons spel een reflectie op het leven,” horen we hem zeggen in een Kersttoespraak. Zo ongeveer als de Nederlandse kunstenaar Oscar van Doorn in zijn prachtige schoolprojecten de schoonheid van een simpel stukje hout dermate gloedvol wist over te dragen dat hij jaren later nog van oud-leerlingen de vraag kreeg voorgelegd of hij misschien nog zo’n bijzonder stokje had. 

Kijken naar Fanny & Alexander is als het kijken in een spiegel. Zoals elke grote film is ook de laatste grote speelfilm van Ingmar Bergmann te genieten op meerdere lagen. Het verhaal op zich is prachtig en meeslepend. Het verhaal van de kinderen Fanny en Alexander die na de dood van hun vader met hun moeder verhuizen naar het bisschoppelijk paleis van hun stiefvader, en daaruit uiteindelijk weten te ontsnappen met een magische truc van de wijze Isaac – de goede vriend van hun grootmoeder.

Als hij de kinderen verbergt in zijn eigen huis vol geheimzinnige schuiplplekken, vertelt Isaac de kinderen voor het slapen gaan een verhaal over een jonge reiziger die vergeten is waar hij vandaan komt en waarheen hij op weg is. Een jonge reiziger op zijn eenzame weg door een onbarmhartig fel uitgelicht landschap, zonder beschermende nissen en schaduwplekken. Maar uiteindelijk zal hij op een bron stuiten waar een grijsaard aan gezeten is die hem een verhaal vertelt… En aan de bron in het verhaal van de wijze Isaac komen ook wij, de kijkers, bij zinnen.

Het is een verhaal met een enorme zeggingskracht. De jonge reiziger lijkt in het eerste gedeelte van zijn reis door een doolhof te lopen. Alsof hij bij elke splitsing opnieuw de juiste voortzetting dient te kiezen. Goed is de keuze die hem dichter bij zijn eindbestemming brengt. Liefst sneller dan andere reizigers. Succes en falen lijken objectief te meten grootheden. Zoals Cito-toetsen, bonussen en Facebook-vriendschappen ons de impressie geven dat er een objectieve meetlat van succes bestaat.

Het verhaal doet denken aan de hoofdpersoon in Dante’s Goddelijke Komedie die in het midden van zijn leven verdwaald is geraakt in een groot en donker bos. Het wonderlijke is trouwens dat mensen in een bijna-doodervaring ook weer bij hun eigen bron lijken te kunnen komen.

Kijkend naar Fanny & Alexander ontdekken we een levenskern waar we altijd overheen hebben gekeken.

Na de magische kindertijd en het goed-fout-denken van de prille volwassenheid (het begin van de reis in dit verhaal) doemt het beeld van het labyrint op. Goed en fout blijken niet te bestaan. Er is maar één weg, lijkt het labyrint te zeggen, en dat is de weg die we toch al nemen.

Alle personages in Bergmanns Fanny & Alexander lijken tegelijkertijd aspecten van de mens te zijn - van elke mens. Neem de rechtlijnige stiefvader die de kinderen Fanny en Alexander op hardhandige wijze leert onderscheid te maken tussen goed en fout in het leven. Zijn huis voelt aan als een gevangenis. Geen treffender beeld van de doolhoffase in ons leven.

Het is vooral de langere versie die ons als kijker helpt in te zien dat het zwart-wit van de karakters slechts schijn is. In de kortere versie blijken juist scènes weggesneden die de karakters nuanceren. In de kortere versie is het verhaal eendimensionaler. De scheiding tussen de karakters is groter en grover. Op de Duitse versie van de internetencyclopedie Wikipedia worden hier interessante dingen over gezegd. 

“De veelgelaagdheid van de personages is in de kortere versie verdwenen. De personages zijn daarmee niet, zoals in de uitgebreide versie, zowel goed als kwaad, maar goed of kwaad. In de kortere versie wordt de bisschop ‘zwart’ gemaakt, neergezet als een volstrekt donkere figuur. Alle grijs is er bij hem uitgehaald, zoals in feite alle karakters zwart of wit zijn gemaakt. De scènes die hiermee in tegenspraak zijn, zijn weggesneden. Pas in de lange versie hebben we als kijker kans kennis te maken met de hoofdrolspelers. Dan blijkt ineens ook de bisschop een beminnelijke kant te hebben. Hij kan zelfs ronduit aardig voor de kinderen zijn. Bij tijden is het een liefhebbende man.” 

Je zou het misschien ook zo kunnen zeggen: Het is een veel te makkelijke optie om de bisschop als kwade genius in de hoek te zetten en de kijker daarmee de mogelijkheid te geven zich tegen hem af te zetten. In feite zijn er geen foute en goede personages, maar slechts stappen op het levenspad. De bisschop symboliseert een stap in het mens-zijn. Goed beschouwd is de bisschop zelfs de duidelijkste vertolker van de ‘mens op weg’. Compleet verstard in zijn rol, alsof hij zich heeft ingegraven. Maar ook hij is op weg. Net als Alexanders moeder, die we gaandeweg een complete transformatie zien doormaken. 

Fanny & Alexander eindigt prachtig met het beeld van Alexander die op de schoot van zijn grootmoeder luistert naar de woorden die ze opleest uit het Droomspel van August Strindberg (1849-1912): “Alles kan gebeuren, alles is mogelijk en waarschijnlijk. Tijd en ruimte bestaan niet; Tegen het vage decor van de werkelijkheid weeft de verbeelding nieuwe patronen. Flarden van werkelijkheid zijn niet anders dan aanleiding voor de verbeelding om op voort te borduren en nieuwe grondpatronen te spinnen: een mengelmoes van herinneringen, ervaringen, losse verzinsels, ongerijmdheden en improvisaties. De dromer veroordeelt niet, noch spreekt vrij, hij geeft alleen weer.”

Een liefhebber op internet zegt: “I loved how it showed life in all its joyful, fantastical, realistic, tragic, resigned and ultimately hopeful glory. I loved its sense of completeness yet also leaving the viewer with an air of mystery that implies the endless possibilities of life. A masterpiece and easily one of my favorite films ever.” En: “I've skimmed through the 3-hour theatrical version, and while it is a great film, some of my favorite parts are either shortened or completely cut from the film, which for me, lessens the impact the whole 5-hour extended TV version has. Both versions work, of course, but if you want to get a greater understanding of Bergman's vision, I totally recommend the extended 5-hour version.

In deze box zitten eveneens twee extra documentaires met fascinerende verhalen over Bergman door Stig Björkman: Images From the Playground en But Film is my Mistress. De eerste, Images from the Playground, toont nooit eerder vertoond beeldmateriaal van de regisseur Ingmar Bergman op zijn filmsets, zowel voor als achter de camera. De film werd geselecteerd voor Cannes Classics in 2009. De tweede docu, But film is my mistress, is gebaseerd op materiaal achter de schermen van acht films, van Persona in 1965 tot Saraband in 2003, met commentaar van o.a. Liv Ullman, Woody allen, Bernardo Bertolucci, Martin Scorsese en Lars von Trier.

Lees ook de redactionele inleiding bij Vruchtbare Aarde editie 5-2013 waarin verwezen wordt naar de betekenis van Fanny & Alexander als kijkervaring. 

 

Film
Speelduur 312 + 90 minuten extra's
Jaar 1982
Land Zweden
Regie Ingmar Bergman
Hoofdrollen Pernilla Allwin, Bertil Guve & Börje Ahlstedt
Taal Zweeds
DVD
Ondertiteling Nederlands
Jaar 2011
Aantal disks 4
Extra's
Bonus In deze box zitten als extra twee documentaires met fascinerende verhalen over Bergman: - Images From the Playground, met nooit eerder vertoond beeldmateriaal van Bergman op zijn filmsets, zowel voor als achter de camera. De film werd geselecteerd voor Cannes Classics in 2009 - But Film is my Mistress, gebaseerd op materiaal achter de schermen van acht films, van Persona in 1965 tot Saraband in 2003, met commentaar van o.a. Liv Ullman, Woody allen, Bernardo Bertolucci, Martin Scorsese en Lars von Trier.
Website
Film

Beoordeel

Uw naam:


Uw beoordeling: Note: HTML-code wordt niet vertaald!

Oordeel: Slecht            Goed

Voer onderstaande code in:



Powered By Vruchtbare Aarde
Webwinkel Vruchtbare Aarde © 2017